Nalan Akpınar

Kadınların intikam alma ihtimalinin kabusa dönüştüğü bir film Audition (Seçmeler). Öyle korkunç bulunmuş ki The Guardian’ın “Tüm zamanların en korkunç filmi” sıralamasında ilk 25’e girmiş.* Giriş paragrafına şu sahneyi alalım: Ayakları bir kadın tarafından kesilmiş bir erkek. Dili, bir kulağı ve sağ elinin üç parmağı da kesilmiş. Çıplak, saçları uzamış, kirli bir halde kaba kumaştan bir çuvalın içinde yaşıyor. Köpek maması kabından, kadının kusmuğuyla karnını doyuruyor.

Filmin yönetmeni Takashi Miike ile yapılan bir röportajda yönetmen şöyle diyor: “İngiliz izleyiciler Audition ile benim çok iyi biri ve iyi bir feminist olduğumu düşünürlerken, diğer izleyiciler kadın düşmanı olduğumu varsaydılar”.** Bu cümlesinde İngiliz izleyiciler yerine bazı izleyiciler dese daha haklı olurdu.

Bir eseri izlerken veya okurken, sanatçının feminist olup olmadığını değerlendirirken buluruz kendimizi. Eğer sonuç pozitif ise ona kalbimizde ayrı bir köşe ayırır, arkadaşlarımızla paylaşmak isteriz. Çoğu zaman riske girmeyip, örneğin bir kitapçıda “Çok Satanlar” raflarına burun çevirip feminizm rafları ararız. Oysa çok az sayıda da olsa bazı kitaplar hak ettikleri halde cafcaflı raflardan inip, kıyıda köşede kalmış feminist kitaplar arasında yerlerini alamazlar. Böyle bir kitapla karşılaşınca duyduğumuz şaşkınlık, paylaşma isteğini artırır. Miike konusuna devam etmeden önce burada bir benzetme yapmak istiyorum. Oldukça popüler olan, çok satan “Ejderha Dövmeli Kız” serisi, kaymaklı ekmek kadayıfı kadar lezzetlidir. Herhangi bir okur bu seride sadece ekmek kadayıfı tadını alırken, feminist bir okur kaymaklı olan lezzeti hisseder. Ve şunu merak eder: Çok okunduğuna göre bazı zihinlerde bir dönüşüm yaratmış mıdır?

Çoğunlukla yakuza şiddet filmleri çeken bir yönetmen olsa bile en azından iki filmi sebebiyle ben de sizinle Miike’yi paylaşmak istedim. Kadını dert edinen filmler ikisi de; ama sınırlarınızı zorlayan, izlenmesi zor filmler. DVD’sini görüp bir ihtimal elinize aldığınızda, üzerindeki yazıları okuyup vazgeçebileceğiniz filmler. Aslında yazı ile paylaşmaktan ziyade şöyle yapabilmeyi isterdim; “Haydi sevgili kadın arkadaşlarım, bu akşam patlamış mısırlarımız eşliğinde sıradan bir Uzak Doğu filmi izleyelim mi?” diyerek filmi izlerken şaşırdığınızı görmek isterdim.

İşte bu acayip filmlerden ilginizi çekebilecek bölümler:

Audition (Seçmeler):

Kısaca film:
Karısı 7 yıl önce ölmüş orta yaşlı bir film yapımcısı (Aoyama) tekrar evlenmeye karar verir. Bir arkadaşı düzmece oyuncu seçimi yapmayı önerir. 20-30 yaş civarındaki kadın adaylar arasından evlilik için seçilen kadın (Asami) filmin sonunda ilk paragraftaki kurbanı gibi Aoyama’nın da ayaklarından birini kesecektir.

Bazı bölümler:
– Genç çocuk, babası Aoyama’ya yakaladığı balık hakkında sofrada bilgi verir: Bu balıkların erkek doğduğunu, 15 cm iken hermafrodite, daha sonra bazılarının dişiye dönüştüğünü biliyor muydun?
– Asami 7 yaşlarında iken beyaz bale kıyafetleri içinde dans etmektedir. Ayaklarından engelli, tekerlekli sandalyedeki üvey babası onu izleyerek mastürbasyon yapmaktadır.
– Üvey baba dans etmesi için Asami’ye bağırır ve elindeki kızgın maşa ile küçük kızın bacağının üst kısmını dağlar.
– Aoyama’nın arkadaşı Asami’nin referans olarak verdiği müzik yapımcısını kontrol etmiştir, adam bir yılı aşkın süredir kayıptır.
– Asami apartman dairesinde yerde oturmuş, Aoyama’nın telefonunu beklemektedir. Telefon çalar. Ağzı kapalı çuval yerde yuvarlanır. Asami Japon korku filmlerine yaraşır şekilde, siyah uzun saçları yüzünün önünde gülümser.
– Asami Aoyama’dan kendisini, sadece kendisini sevmesini istemesinin sabahında ortadan kaybolur.
– Asami’yi arayan Aoyama, çalıştığı bara gider. Barın bir yıldır kapalı olduğunu, sahibi olan kadının parçalanarak öldürüldüğünü ve kadının bir müzik yapımcısı ile ilişkisinin olduğunu öğrenir. Parçalar arasında fazladan bir dil, bir kulak ve 3 parmak bulunmuştur.
– Asami Aoyama’yı paralize eder, karnına ve gözlerine iğneler batırır. Aoyama kabus ile gerçek arasında gider gelir. İşyerindeki çalışanlardan bir kadını görür. Kadın, “Sadece bir kez beraber olduk ama ben birşeyler ümit ettim, çok mu salaktım?” diye sorar. Asami Aoyama’nın sol ayağını keser. Keserken üvey babasını düşünmektedir. Zafer duygusuyla güler. Sağ ayağını da kesecekken Aoyama’nın oğlu gelir.

Visitor Q (Ziyaretçi Q):

Kısaca film:
Visitor Q aslında film değil, düşük bütçeli 84 dakikalık bir video. Kadına yönelik erkek şiddeti, gençler arasındaki şiddet, fahişelik, ensest (para karşılığı), erkeklerin erkeğe toplu tecavüzü, erkeğin kadına tecavüzü, ölü ile seks gibi konular genelde absürd denecek şekilde işlenmiş.

Bazı bölümler:
– 14 yaşlarındaki erkek çocuk, annesini yanlış diş fırçası aldığı gerekçesiyle halı dövme sopası ile döver. Kadın yüzüne vurmaması için yalvarır. Çocuk odasına gider, kendisine sürekli şiddet uygulayan okul arkadaşları odasının camına havai fişeklerle saldırır.
– Akşam, baba eve Ziyaretçi Q ile gelir ve misafirlerinin bir süre onlarla kalacağını söyler. Çocuk yine aynı sopayla (bunlardan odasında 10 tane kadar vardır) annesini dövmektedir. Ziyaretçi Q rahatsız olmamasını, devam etmesini söyler. Dövme bahanesi bu kez TV’de reklamların açık olmasıdır. Kadın yüzüne vurmaması için yalvarır.
– Kadın eroin parasını çıkarmak için fahişelik yapmaktadır. O sıra birlikte olduğu müşterisi kadının vücudundaki yaralar için polise gitmesini salık verir, az para kazandığı zaman mı dövüldüğünü sorar. Adam pantolon kemerini kadına verir ve kırbaçlanmak ister, kadının daha hızlı vurmasını söyler.
– Kadın eve döndüğünde eroin kullanır, Ziyaretçi Q ile seks yaparlar, kadından süt gelir, oğlu kapı arkasından duyar.
– Kadın akşam çok mutludur, leziz yemekler hazırlamıştır. Oğlu, kadın mutlu olduğu için bağırır ve yüzüne sıcak çorba tabağını fırlatır. Kadın “yüzüme dokunmamanı söylemiştim” diye bağırarak mutfağa gider, bıçak ve salatalıkla gelir ve aksiyon filmlerindeki çeviklikle salatalığın yarısını doğrar, bıçağı çocuğunun kafasını hedef alarak fırlatır, ıskalar. Baba ve Ziyaretçi Q bu tepkiden keyif alırlar. Filmin başından beri sofra sahnelerinde ya dayak yiyen ya servis yapan kadın bu kez salatalığı ısırarak sofraya oturur ve yemek yemeğe başlar. Bundan sonraki sahnelerde çocuk annesini artık dövmez.
– Filmin sonunda, evden kaçmış fahişelik yaparak geçinen kız, eve geri döner. Kadın, kocasını sol ve kızını sağ göğsü ile emzirir.

Zor filmler olduğunu söylemiştim. Ama kesinlikle dürüstler! Çocukluğumuzda izlediğimiz “namuslu, cefakar, yıllar geçse de erkeğini bekleyen, ideal kadın” modellerini empoze eden yerli filmler aslında daha korkunç ve tiksinti verici değil miydi? The Guardian sıralamasına girmeyi bu filmlerimiz haketmiyor mu?

Bu yazı Miike’nin iki filmini es geçmemeniz ve “zihinlerde dönüşüm yaratmış mıdır?” merakını duymanız umuduyla yazıldı.

Risk almak istemeyenlere faydalı bir bilgi: www.imdb.com’da “feminist” veya “feminism” yazarak aratma yapabilirsiniz (Audition ve Visitor Q sonuçlarda çıkmaz).

* http://www.theguardian.com/film/2010/oct/22/audition-miike-odishon-horror
** https://www.youtube.com/watch?v=_DwvvXZyMqE