Antep ve Yerel Seçimler

Ayşe & Fatma (Antepli Feministlerden)

Gaziantep’te yerel seçimler birçok adayın yarıştığı heyecanlı ve çekişmeli bir havada başladı. Hemen hemen her siyasi partiden çok sayıda aday adayı, henüz kesinleşmeden reklam panolarında, yerel basında boy göstermeye başladı, aday olacaklarını ilan etti. Erkek aday adaylarının yanı sıra çok sayıda kadın aday adayı da vardı ancak belediye başkanı ve meclis üyesi aday listeleri açıklanmaya başlandığında ciddi bir hayal kırıklığı oldu. Aslında özellikle AKP, CHP ve BDP il yönetimleri kadın adaylarına özellikle belediye meclis üyeliği listelerinde yer vermek istedi. AKP ve CHP’de dikkat çeken nokta, kota meselesinin zorunluluk olarak algılanmasıydı. Bu yüzden olsa gerek bu partiler kadınlara ilk listelerde yer vermişti. Listeler merkezin ve il yönetimlerinin müdahaleleri ile defalarca değişime uğradı. Belediye meclis üyeliği listeleri kesinleşmeye başladığında sıralamalar ve kadın adayların sayıları hayal kırıklığını perçinledi.

Erkek adaylar açısından da durum pek parlak değildi. Siyasi partilerin mevzuatlarından kaynaklanan hiyerarşik yapı ve güç dengeleri sonucu adaylıklar yerelden değil, merkezden belirlenmiş, erkek adaylar arasında da adil bir sıralama mümkün olmamıştı. CHP ve BDP’de yerel basına da yansıyan ciddi protestolar olmasına rağmen son kararı yine merkez verdi. Kısacası Gaziantep’te bütün siyasi partiler için adaylık süreci hayal kırıklıkları ile dolu oldu. Her partide tüm itirazlara rağmen kesin adaylar merkezden dikte edilince seçime kısa bir süre kaldığı halde tamamlanan aday listelerine ulaşmak da mümkün değil.

Belediye başkanlığı adaylıklarında aynı siyasi partiler kota uygulamasını es geçip her yıl yaptıkları gibi erkek aday göstermeyi tercih ettiler. Sadece AKP, Büyükşehir Belediye Başkan adayı olarak kadın aday belirledi. BDP ise Büyükşehirde, Şehitkamil, Şahinbey, Nizip ve Islahiye belediyelerinde eş başkan olarak kadın adaylar gösterdi. Şu anda AKP’nin Büyükşehir Belediye Başkan adayı Fatma Şahin en güçlü aday olarak görülüyor. Gaziantepli olması ve bakanlık yapmış olması en önemli artısı ancak bu artı bir dezavantaj olarak da kendisini cinsiyetsizleştiriyor. Adaylık sürecinde kadın olması görülmüyor. Yerel algı bakan olması, arkasında güçlü yerel sermaye gruplarının bulunması, Gaziantep için iyi hizmet sunacağı doğrultusunda. Şimdiden seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Partilerin belediye meclis üyesi adayları ise maalesef görünür değil. CHP’nin kesinleşen listelerine bakıldığında ilk 10 sırada kadın aday görmeniz oldukça zor. Kadın adaylar parti içinde de sorun yaşıyorlar. Hem yönetimdeki cinsiyetçi bakış açısından, hiyerarşinin en altında olmalarından hem de kadınlar arasında dayanışamamaktan kaynaklanan sorunlar bunlar. Çünkü kadınlar da siyaseti erkekçe yapmaya çalışıyorlar. Özellikle il bazında CHP’de bu daha açık görülüyor. Örneğin seçimle ilçe kadın kolları başkanı olan bir kadının il kadın kolları başkanı tarafından onaylanması gerekirken bu sürecin 6 ay kadar uzatıldığını ve resmi anlamda başkanlığının engellenmeye çalışıldığını görebiliyoruz. AKP içerisinde ise hiyerarşik yapı daha belirgin ve daha keskin. Bu anlamda üyelerin itiraz ya da talep etme kültürü gelişkin değil. Kadınların birbiri ile yarışında parti politikasından ziyade partide daha eski olan bir kadının kişisel tercihleri ağırlık kazanabiliyor. Örneğin kadınların siyasete katılımı ile ilgili bir eğitim çalışmasına AKP’den katılmak isteyen ve seçimlerde muhtar adayı olacak başörtülü bir kadının partisi tarafından başörtülü olması nedeniyle eğitime katılamayacağı söylenerek engellenmesi gibi. Partide daha eski ve güçlü bir konumda olmak, parti politikasına aykırı davranmayı bile meşrulaştırabiliyor.

Seçimlere giderken Antep’teki belediyelere hizmet sunumu açısından bakarsak; belediyelerin genel olarak yereldeki hizmet anlayışı eşitlikten çok uzakta. Kadını birey olarak gören değil, aile içinde pasif ve etkisiz bir eleman olarak, eşine sadık, çocukları için fedakâr anne rolünü pekiştirici çalışmalar yürütmektedir. Büyükşehir Belediyesine ait Sığınmaevi ve Kadın Danışma Merkezi olmakla birlikte, hizmet verme konusunda nüfusa oranla kesinlikle yeterli değildir. Bu yeterlilik hem nicel hem de niteliksel olarak değerlendirilebilir. Şiddete uğrayan kadının ilçelerde ise hiç şansı yok çünkü başvurabilecekleri bir mekanizma yok. Kadın çalışması ya da kadına yönelik hizmet dendiğinde ise belediyeler dikiş nakış kursları, yemek kurslarının bir arada olduğu Anne Merkezleri ya da Hanımlar Lokali şeklinde mekânların oluşturulmasını anlamaktadır. Gaziantep bünyesindeki belediyeler bu konuda oldukça başarılılar(!) çünkü bu tarz çok sayıda merkez kadınlara ücretsiz hizmet vermektedir. Ancak merkezlerin konumlandığı yerlere ve buna göre hizmetin türüne bakıldığında, hedef kitleleri arasında bir hiyerarşinin oluşturulduğu ve ayrımcılık yapıldığını görmek mümkün. Kent merkezine uzak yoksul mahallelerde kadınlara yönelik çocuk bakımı, okuma yazma kursu, hijyen eğitimleri ve yasal hakları konusunda “eğitim” çalışmaları düzenlenirken, şehir merkezindeki daha varlıklı vatandaşların yaşadığı semtlerde spor merkezleri, yüzme havuzları oluşturulup hanımlar lokali bünyesinde bilgisayar ve resim kursları, yemek ve pasta yapımı kursları gibi hobi faaliyetleri yapılmaktadır. Ancak bu merkezlerde kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden dolayı yaşadığı sorunlar gündeme gelmezken, bu yönde hizmet sunmak ya da çözüm üretmek gibi bir kaygıları da bulunmamaktadır. Büyükşehir Belediye Başkan adayının kadın olmasından ziyade Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yapmış olması, Gaziantepli olması nedeniyle mahallelerden kamu kuruluşlarına ve STKlara kadar çeşitli yerlerdeki kadınların belediyenin hizmetlerinin kadınlar yararına daha iyi olacağına dair güçlü bir beklenti ve inanç var. Bu inanç aslında Fatma Şahin’in yoksul kadınların ihtiyaçlarını maddi anlamda daha çok çözüm üreteceğine dair…

Seçimlere neredeyse 1,5 ay gibi bir zaman olmasına karşın halen siyasi partilerin bütün adayları belli değil. Yerele dair politikalarını görmekse hiç mümkün değil. Özellikle AKP adaylıklar konusunda ketum davranmakla birlikte kol kırılır yen içinde kalır anlayışıyla hareket ediyor. Tüm partilerin gündeminde ise yolsuzluk ve yolsuzlukla mücadele bulunuyor. Ayrıca listelerin tamamlanamamış olması parti içerisindeki çekişmelerin zorlu geçtiğine işaret ediyor.

Bu makale Amargi Yerel Seçimler Özel Sayısı’ndan alınmıştır. Derginin tamamı için lütfen tıklayınız.

Share Button